VQV-TẠP GHI

  MỘT SỐ VẤN ĐỀ SINH THÁI VĂN HÓA TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HỌC (Võ Quốc Việt) *** 1. Vì sao có thể bàn đến thuyết sinh thái văn hóa trong nghiên cứu văn học? Vận động toàn cầu hóa buộc con người phải đối diện nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề môi trường sinh thái. Thuyết sinh thái văn hóa (Cultural Ecology) quan tâm tìm hiểu, nắm bắt và lý giải quá trình hình thành/kiến tạo, vận động và phát triển văn hóa trong mối tương quan với quá trình thích ứng môi trường sinh thái. Hẳn nhiên tương quan văn hóa và vấn đề thích ứng môi trường sinh thái có nhiều phương diện và chịu nhiều tác động khác nhau. Do đó, thuyết sinh thái văn hóa, có lẽ, chỉ một trong số hệ thống quan điểm góp phần lý giải mối quan hệ này. Đặc biệt văn học trong tương quan khăng khít với văn hóa. Lẽ đó, thuyết sinh thái văn hóa khả dĩ mang lại xuất phát điểm và góc nhìn chiếu rọi những giá trị nhân bản và vẻ đẹp của sáng tác văn học. 2. Văn chương như hệ sinh thái văn hóa. Trên thực tế, văn hóa hình thành vận độn...

MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ DÃ NHÂN HÓA/KHỬ NHÂN TÍNH HÓA TRONG XÃ HỘI PHƯƠNG TÂY (Võ Quốc Việt) Khai dẫn Nhân tính liệu có phải khế ước hay nhãn hiệu? Những “cậu bé rừng xanh” khiến bạn nghĩ: “ Nhân chi sơ tính bản thiện ” hay nhân tính thuộc về một trong số phát minh của nhân loại? Bạn thử nghĩ về mối quan hệ và tính quá trình của ba khái niệm: nhân tính hóa (humanization), dã nhân hóa/ khử nhân tính hóa (dehumanization) [1] , tái nhân tính hóa (rehumanization). Quá trình sản tạo nhân tính liệu có nghĩa lý gì? Sản tạo nhân tính-khử nhân tính-tái nhân tính hóa: quá trình này liệu có phải vòng lặp vô tận của diễn biến nhân tính song hành quá trình vận động xã hội người. Nếu không vượt thoát vòng lặp này, văn minh người có thể đi đến chỗ triệt thoái, dần dà tự tiêu biến hoặc không tiến hóa mà chỉ phì đại đơn thuần. Phì đại văn minh vẫn được nhắc tới bằng khái niệm kỷ nguyên toàn cầu. Nguy hại của việc che đậy bản chất phì đại kỷ nguyên toàn cầu đã bộc lộ từ khi Covid-19 nổ ra ở Wuhan...